|
Piwo
Piwo jest najprawdopodoniej najstarszym ze znanych na świecie alkoholi. Dokładna historia jego przyrządzenia nie jest znana, jednak pierwsze udokumentowane (na glinianej tabliczce pismem klinowym) wytworzenie datuje się około 6000 lat p.n.e. Dokonali tego Sumerowie. Informacje na temat piwa widnieją również w pismach starożytnego Egiptu i Mezopotamii, a Babilończycy uważali, że jest ono ich napojem narodowym.
Bardzo możliwe, że piwo, ze względu na swój skład zostało „wynalezione” przez ludzi w wielu krajach, a nie zostało rozwiezione na cały świat z jednego miejsca. W Europie piwo było rozpowszechniane przez plemiona Celtyckie i Germańskie około 3000 lat p.n.e. W ówczesnych czasach do produkcji wykorzystywano wiele składników, których teraźniejsze piwo nie zawiera. Były to owoce, miód, przyprawy oraz rośliny, a nawet narkotyki. Chmiel po raz pierwszy został dodany do piwa przez Babilończyków, którzy również ulepszyli proces jego wytwarzania. Wtedy to istniało ok. 50 rodzajów piw. Produkowano je głównie ze słodu pszenicznego i skiełkowanego jęczmienia. Ludzie wykorzystywali piwo jako lekarstwo, ofiary dla bogów, a również jako zapłatę.
Sposoby wytwarzania ciągle doskonalono. Zamiast glinianych kadzi zaczęto używać naczyń miedzianych. Wielki wpływ na produkcje miało wynalezienie termometru i aerometru, przez co producenci zaczęli mieć większy wpływ na cały proces destylacji oraz smak i jakość produktu. W roku 1516 zostało ogłoszone przez księcia bawarskiego Wilhelma IV, "Reinheitsgebot" czyli prawo czystości składu piwa, które nakładało na producentów obowiązek używania tylko trzech składników: jęczmienia, wody i chmielu. Prawo to obowiązuje do dnia dzisiejszego.
Piwo produkowane przed rewolucją przemysłową było sprzedawane przez wytwórców lokalnych. W 7 wieku rozpowszechniona była produkcja i sprzedaż przez klasztory. W czasie rewolucji wytwarzaniem piwa zajęły się duże przedsiębiorstwa, które powoli rozpoczynały eksport poza granice kraju.
W dzisiejszych czasach produkcja piwa to globalny biznes przynoszący producentom ogromne zyski. Istnieje kilka ogromnych, międzynarodowych firm przewodzących na rynku oraz bardzo wiele mniejszych przedsiębiorstw i regionalnych browarów.
Wódka może być wyprodukowana z owoców roślin zawierających skrobie. Obecnie do wytwarzania stosuje się ziarna żyta, pszenicy, kukurydzy oraz sorgo. Istnieją również wódki produkowane z melasy, ziemniaków, soi, winogron oraz buraków cukrowych. Sposób wyprodukowania wódki to połączenie wody, cukry i drożdży aby w procesie naturalnej fermentacji powstał alkohol etylowy.
Wódka powstaje przez „rozpuszczenie” czystego spirytusu z wodą. Pierwszym etapem w produkcji spirytusu jest fermentacja. Używa się w nim zacieru sporządzonego z wody, skrobi i drożdży. Po procesie fermentacji otrzymywany jest 8-procentowy alkohol. Następnie otrzymany roztwór przelewa się do aparatów kolumnowych lub miedzianych alembikach aby poddać go procesowi destylacji. Polega on na wielokrotnym ogrzewaniu w celu otrzymania pary wodnej a następnie skraplaniu jej aby oddzielić jak największą ilość czystego alkoholu etylowego od wody. Otrzymany roztwór już w 85-90 procentach składa się z alkoholu. Ostatni etap to rektyfikacja (wielopoziomowa destylacja), po którym spirytus ma moc już 96%. Wzbogaca się go jeszcze spirytusem otrzymanym z wyselekcjonowanych zbóż aby nadać odpowiedni smak. Stosuje się również filtracje węglem drzewnym, która poprawia smak i aromat. Czasami filtracja wykorzystywana jest kilka razy podczas produkcji już w trakcie destylacji. Jednak tradycyjny proces produkcji zakłada jak najmniejszą ilość filtracji przy bardzo dokładnej destylacji przez co wódka ma bardzo mocny aromat i specyficzny smak. Pozostaje już tylko rozcieńczenie spirytusu w wodzie aby otrzymać odpowiednie stężenie alkoholu w gotowym produkcie i rozlewanie do butelek.
Wódki gatunkowe (smakowe) również produkuje się na bazie spirytusu rektyfikowanego. Ich smak wzbogaca się różnymi składnikami jak przyprawy (m.in. imbir, cynamon, wanilia i czerwona papryka), zioła, soki owocowe, nalewki ale również miód i czekolada. W Polsce przykładami takich wódek jest wzbogacony miodem Krupnik, Żubrówka aromatyzowana dziką trawą lub Wiśniówka z dodatkiem nalewki z wiśni. Produkcja wódek smakowych i aromatyzowanych jest bardziej złożonym procesem niż produkcja „czystej”. Zależy on od receptury wykorzystywanej przez producenta. Często wódki gatunkowe przelewa się do beczek dębowych i pozostawia na leżakowanie. Przy niearomatyzowanych stosuje się ten proces bardzo rzadko.
Każdy rodzaj lub gatunek piwa wymaga innego sposobu postępowania, jednak większość piw wytwarzana jest w podobny sposób składający się z sześciu etapów.
Pierwszym etapem jest produkcja słodu, który jest głównym składnikiem. Wytwarzany jest on z jęczmienia, który poddaje się procesowi słodowania. Wynikiem tego procesu jest słód browarny. Jest to ziarno jęczmienia, które po wykiełkowaniu do odpowiedniego stadium zostaje wysuszone. Wyróżniamy trzy rodzaje słodów : monachijskie, wiedeńskie oraz typu pilzneńskiego. W zależności od typu piwo będzie miało określony smak i barwę.
Kolejny etap to produkcja brzeczki. Najpierw słód zostaje rozdrobniony, ma to na celu miażdżenie bielma, aby ułatwić rozpuszczenie składników ekstraktywnych w wodzie podczas zacierania. Po otrzymaniu zacieru jest on filtrowany, następnie brzeczkę już z dodatkiem chmielu gotuje się w kotle warzelnym. Następnie oddziela się osad od brzeczki, która następnie jest schładzana. Ostatni etap to napowietrzanie tlenem, który niezbędny jest do wzrostu masy drożdży.
Trzeci etap to fermentacja. W klasycznych metodach stosuje się kadzie otwarte lub zamknięte jednak aby przyśpieszyć ten proces duże browary stosują stojące lub leżące, cylindryczno-stożkowe tankofermentory. Łączą one funkcje kadzi fermentacyjnej i tanku leżakowego dzięki czemu proces fermentacji skrócony został do 6, a nawet 4 dni. Ze względu na rodzaj użytych drożdży wyróżnia się fermentację: dolną, górną i spontaniczną. Dolna wymaga temperatur niskich od 5-13oC, natomiast górna fermentacja odbywa się w temperaturze od 15-25oC. Fermentacja rozpoczyna się od zwiększenia objętości drożdży, gdy w kadzi nie ma już tlenu następuje fermentacja alkoholowa. Cukry zamieniają się w alkohol etylowy, dwutlenek węgla oraz produkty uboczne. Proces ten jest nieznacznie inny dla różnych rodzajów piwa ze względu na proporcje drożdży oraz różne temperatury fermentacji. Następnym etapem jest stadium niskich krążków, 2 do 3 dni po nim następuje stadium krążków wysokich. Po kolejnych dwóch dniach brzeczka jest schładzana a piwo klaruje się.
Po fermentacji następuje leżakowanie, które ma na celu odpowiednie nasycenie dwutlenkiem węgla, dalszą fermentację maltozy oraz otrzymanie odpowiedniego zapachu i smaku. Ostatni etap to filtracja i pasteryzacja. Dzięki niemu piwo ma odpowiednią klarowność oraz większą trwałość. Po tym procesie piwo rozlewa się do butelek, puszek i beczek.
|